Çocuklarda Okul Fobisine Dikkat

Çocuklar okula başlarken zaman zaman ayrılma konusunda sorun yaşayabilir.Bu alışma sürecinde anne-baba tutumları ve öğretmen desteği önemlidir.Çocuk,okulda yaşadığı arkadaş sorunları,ödevini yapmamış olma,evde kardeş var ve onunla yapılacak bir etkinliğe katılma isteği gibi günlük nedenlerden dolayı zaman zaman sorun yaşayabilir.Bu durumlar geçici olduğu ve uygun davranışlar ve kararlılıkla çözüldüğü takdirde sorun olarak kabul edilmemektedir.

Fakat,çocuk her gün okula gitme konusunda isteksiz ve geceden itibaren okula gitmek istemediğini söylüyor ve bu konuyla alakalı ciddi sıkıntılar yaşıyor ise görmezden gelmek doğru bir yöntem değildir.Çünkü okul reddi yada fobisi yaşayan çocukta çeşitli işlev bozuklukları bu duruma eşlik edecektir.

Dikkat edilmesi gereken değişiklikler şunlardır;

  • Genel olarak çocuğun beslenme düzeninde bozulma,
  • İçe çekilme,
  • Uyku ritminde ciddi sorunlar(sık sık uyanma,uykuya dalmada zorlanma,sabah kalkmada sorunlar,kötü rüyalar görme,anne-babayla yatma isteği gibi),
  • Aşırı bir keyifsizlik,zevk aldığı şeylere ilgisizlik,
  • Evde kardeş,anne-baba veya başka bireylere  hırçın,saldırgan davranma,
  • Oyuncaklarına veya eşyalara zarar verme,
  • Aşırı ağlama,
  • Somatik dediğimiz belirtiler(baş ağrısı,karın ağrısı,bulantı,kusma,hatta zaman zaman bayılma benzeri durumlar) gibi belirtiler görülmektedir.

Evet bu tip belirtiler tabii ki de her çocukta yok, peki neden bazı çocuklar okul fobisi yaşar:

  • Çocuk takvim yaşı olarak okul yaşında olsa da okul olgunluk gelişimi uygun olmayabilir,
  • Aşırı koruyucu kollayıcı aile içinde yetişen çocuklarda,
  • Çocuğun aile bireylerine aşırı bağımlılık geliştirdiği durumlarda(ailede kayıp,anne -baba ayrılığı,yeni bir kardeş olması gibi durumlar etkileyebilir),
  • Çocuğun okulda zorba arkadaş tutumlarına maruz kalması(kaba kuvvet uygulanması,ifiziksel görüntü veya durumuyla dalga geçilmesi gibi)
  • Yakın bir arkadaşıyla ciddi sorun yaşaması,
  • Okul veya öğretmen değişiklikleri,
  • Öğretmen tutumlarındaki sıkıntılar,çocuk öğretmeni veya okulunu sevmeyebilir,
  • Özgüven eksikliği,
  • Akademik becerilerde yetersizlikler(öğrenme güçlüğü,dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu),
  • Çocuğun dış görünüşünden sıkıntı duyması(giyim tarzı,temizliği,okul eşyaları vs gibi) nedenler çocuklarda okula uyumda sorunlara neden olabilmektedir.

Bu durumda,çocuğa kızmak,onu zorlamak,dalga geçmek,küsmek,rüşvetler teklif etmek gibi davranışlar doğru değildir.Çünkü bizim için çok önemli gibi görünmeyen nedenler çocukların dünyasında önemlidir.Onları anlamadan,dinlemeden sonuçlara varmak çocuğun isteksizliğini ve oluşan işlev bozukluklarını daha da artırabilmektedir.

Çocukla güvendiği kişiler olan anne-baba ve öğretmenin durum hakkında konuşması,nedenlerini anlamaya çalışmaları ilk adım olmalıdır.Bunun yanında çocuğa okulun anlamı,neden okula gidildiği açıklanmalıdır.Bu açıklamada başarılı olmak,ders çalışmak gibi çocuğu korkutan durumlardan çok okulun sosyalleşmek,oyun oynamak,öğrenmek için olduğu gibi onu daha rahatlatacak şeylere dikkat edilmesi faydalı olacaktır.Çocuğu okula bırakırken törensel vedalaşmalardan kaçınmak çok önemlidir.Yada ayrılmakta zorlandığı ebeveyn yerine daha kolay ayrılabildiği bir yetişkinin okula götürmesi uygun bir tutumdur.Okula gidildiğinde gerekirse öğretmeninin onu kapıdan alması,arkadaşlarının yanına götürmesi daha sakin olmasını sağlayabilir.

 En önemlisi,bu konuda mutlaka çocuğu dinlemek gereklidir.Çünkü önemli nedenlerden birisi, okulda arkadaş veya öğretmen tarafından şiddete maruz kalma şeklinde karşımıza çıkmaktadır.Bu durumu iyi takip etmek önemlidir.Çocuğun yalnız olmadığını,onun yanında olduğumuzu hissettirmemiz gerekmektedir.Çocukla evde sık sık okul hakkında konuşmak yerine,oyun oynamak,kitap okumak,keyifli vakit geçirmek onun kaygılarını azaltmada faydalı olacaktır.

 Anne-baba olarak kararlı ve dikkatli aynı zamanda anlayışlı olmak  gerekmektedir. Çünkü,çocuklarda  kaygı yaratan durumlar doğru anlaşılıp doğru müdahale edilmediği zaman ilerleyen yaşlarda kişilik üzerine olumsuz etkileri görülebilmektedir.Ve tüm ev ve okul desteğine rağmen çocuğun okul fobisi,okul reddi devam ediyorsa mutlaka bir uzman desteği alınması gerekmektedir.